ontio · SafraNako · Sep 7, 2026 · Sep 10, 2026
diff --git a/dev-website-docs/_navbar.md b/dev-website-docs/_navbar.md
@@ -4,3 +4,4 @@
   - [:cn: 中文](/docs-cn/)
   - [:kr: 한국어](/docs-kr/)
   - [:jp: 日本語](/docs-jp/)
+  - [:tr: Türkçe](/docs-tr/)
diff --git a/dev-website-docs/docs-cn/_navbar.md b/dev-website-docs/docs-cn/_navbar.md
@@ -4,3 +4,4 @@
   - [:cn: 中文](/docs-cn/)
   - [:kr: 한국어](/docs-kr/)
   - [:jp: 日本語](/docs-jp/)
+  - [:tr: Türkçe](/docs-tr/)
diff --git a/dev-website-docs/docs-en/_navbar.md b/dev-website-docs/docs-en/_navbar.md
@@ -4,3 +4,4 @@
   - [:cn: 中文](/docs-cn/)
   - [:kr: 한국어](/docs-kr/)
   - [:jp: 日本語](/docs-jp/)
+  - [:tr: Türkçe](/docs-tr/)
diff --git a/dev-website-docs/docs-jp/_navbar.md b/dev-website-docs/docs-jp/_navbar.md
@@ -4,3 +4,4 @@
   - [:cn: 中文](/docs-cn/)
   - [:kr: 한국어](/docs-kr/)
   - [:jp: 日本語](/docs-jp/)
+  - [:tr: Türkçe](/docs-tr/)
diff --git a/dev-website-docs/docs-kr/_navbar.md b/dev-website-docs/docs-kr/_navbar.md
@@ -3,4 +3,5 @@
   - [:cn: 中文](/docs-cn/)
   - [:kr: 한국어](/docs-kr/)
   - [:jp: 日本語](/docs-jp/)
+  - [:tr: Türkçe](/docs-tr/)
 
diff --git a/dev-website-docs/docs-tr/QuickGuide/01-akilli-sozlesme-hata-ayiklama.md b/dev-website-docs/docs-tr/QuickGuide/01-akilli-sozlesme-hata-ayiklama.md
@@ -0,0 +1,91 @@
+## SmartX Sürümleri
+
+[SmartX](https://smartx.ont.io), en gelişmiş özellikleri ve kararlı geliştirme deneyimini sunan resmi olarak yayınlanmış sürümdür.
+
+[SmartX beta](https://smartxbeta.ont.io), en yeni özellikleri içeren beta sürümdür. Ancak bazı hatalar içerebilir; bu hatalar önce SmartX topluluk sürümünde düzeltilir.
+
+[SmartX debug](http://smartxdebug.ont.io), açık kaynaklı topluluk sürümüdür. Daha kolay geliştirme için giriş (login) özelliği kaldırılmıştır.
+
+## Hata Ayıklama Süreci
+
+#### Adım 1 - Python projesi oluşturma
+
+Python dilini ve boş şablonu seçin. [OEP4Sample.py](https://github.com/tonyclarking/python-template/blob/master/OEP4Sample/OEP4Sample.py) dosyasındaki kodu editöre kopyalayın.
+
+![step 1.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-cc24c675bc9a3267.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+![step 1.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-cdb9c5585a074881.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+#### Adım 2 - Derleme
+
+Akıllı sözleşmeyi derlemek için "Compile" butonuna tıklayın. ABI ve AVM üretilir, Opcode ise altta görüntülenir.
+
+![step2.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-807d1c9add5be98f.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+#### Adım 3 - Kesme noktası (breakpoint) belirleme
+
+Satır numarasının solundaki alana tıklayın; kırmızı bir kesme noktası görünecektir.
+
+![step3.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-82b13a0a1c8372db.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+#### Adım 4 - Hata ayıklama modunda çalıştırma
+
+Önce çalıştırılacak fonksiyonu seçin, parametre tiplerini belirleyin ve parametreleri doldurun.
+
+Ardından "Debug Run" butonuna tıklayın.
+
+![step4.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-f890c3707e48fea4.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+"Debug Run" butonuna tıkladıktan sonra "Debug run" durumu "Waiting" olarak değişir.
+
+#### Adım 5 - Hata ayıklama panelini kullanma
+
+Hata ayıklama işlemi için gezinme panelini kullanın.
+
+![debug panel.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-6b73326a3e5388e4.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+Soldan sağa:
+
+Continue (bir sonraki kesme noktasına atla), Debug Stop, Step Over Line, Step Over Opcode, Clear (pencereyi temizle)
+
+## Hata Ayıklama Paneli
+
+Panel, mevcut akıllı sözleşme hakkında temel bilgileri gösterir.
+
+![5.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-34922a573030a17a.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+Soldan sağa:
+
+Logs: çalıştırma sonucunu gösterir
+
+Evaluation Stack: o an çalıştırılmakta olan veriyi geçici olarak tutar
+
+Alt Stack: tüm değişkenleri saklar. Locals, değişkenleri alt stack'ten okur
+
+History: OP kodunun çalıştırma geçmişini gösterir
+
+Locals: mevcut bağlamla ilişkili yerel değişkenleri gösterir
+
+Storage: akıllı sözleşmenin veritabanı
+
+## Konsolda Parametre Değiştirme
+
+#### Değişken nasıl değiştirilir
+
+Parantez içindeki bir değeri değiştirdiğinizde, ilgili değişkenin değeri de değişir.
+
+![change locals.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-8c122e82a7d02d7d.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+#### Storage nasıl değiştirilir
+
+Storage konsolunda herhangi bir anahtarı (key) ve karşılık gelen değerini ekleyebilir veya silebilirsiniz.
+
+![change storage.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-52aa4be649311046.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
+
+#### Hata ayıklamada dönüştürme aracını kullanma
+
+Kullanmak istediğiniz fonksiyonu seçin ve veriyi ilgili alana girin.
+
+Tool panelinin fonksiyon listesi
+
+![tool panel.png](https://upload-images.jianshu.io/upload_images/150344-46e5da4eb0a4a8c1.png?imageMogr2/auto-orient/strip%7CimageView2/2/w/1240)
diff --git a/dev-website-docs/docs-tr/QuickGuide/02-gelistirmeye-baslama.md b/dev-website-docs/docs-tr/QuickGuide/02-gelistirmeye-baslama.md
@@ -0,0 +1,228 @@
+# Ontology ile Geliştirmeye Başlama
+
+Bu rehber, Ontology üzerinde geliştirmeye sıfırdan başlamak isteyen bir
+geliştiriciyi, kendi bilgisayarında çalışan bir test zinciri kurmaktan ilk
+dijital kimliğini (ONT ID) ve doğrulanabilir kimlik belgesini (Verifiable
+Credential) üretmeye kadar götürür. Gerçek para veya genel ağa bağlanmak
+gerekmez; her şey yerelde, `testmode` ile yapılır.
+
+## İçindekiler
+
+1. [Ontology kısaca](#ontology-kısaca)
+2. [Ortam hazırlığı](#ortam-hazırlığı)
+3. [Kaynaktan derleme](#kaynaktan-derleme)
+4. [Yerel test zinciri çalıştırma](#yerel-test-zinciri-çalıştırma)
+5. [Cüzdan ve hesap oluşturma](#cüzdan-ve-hesap-oluşturma)
+6. [İlk ONT ID](#ilk-ont-id)
+7. [İlk Verifiable Credential](#ilk-verifiable-credential)
+8. [Sonraki adımlar](#sonraki-adımlar)
+
+---
+
+## Ontology kısaca
+
+Ontology, kimlik ve veri odaklı, yüksek performanslı bir genel (public)
+blokzincirdir. Bilmeniz gereken birkaç kavram:
+
+- **ONT / ONG**: ONT, ağın staking ve yönetişim varlığıdır. ONG ise işlem
+  ücretlerinin (gas) ödendiği varlıktır ve ONT tutuldukça zamanla üretilir.
+- **VBFT**: Ontology'nin konsensüs algoritması — VRF tabanlı, BFT ve PoS
+  öğelerini birleştirir.
+- **ONT ID**: W3C DID (Decentralized Identifier) spesifikasyonuna dayalı,
+  zincir üzerinde yaşayan merkeziyetsiz kimlik.
+- **Sanal makineler**: Ontology NeoVM, WasmVM ve EVM sözleşmelerini destekler.
+  Yani Solidity ile de, Rust/C++ (WASM) ile de sözleşme yazılabilir.
+
+## Ortam hazırlığı
+
+Bu rehber için gerekenler:
+
+- **Go 1.23 veya üzeri** — çekirdek Go ile yazılmıştır.
+  `go version` ile kontrol edin.
+- **Git**
+- **make** ve bir C derleyicisi (macOS'ta Xcode Command Line Tools, Linux'ta
+  `build-essential`)
+
+> Not: Çekirdek düğüm bir WASM JIT bileşeni için cgo kullanır. Bu yüzden
+> `make` işlemini hedef işletim sisteminin kendisinde çalıştırın; farklı bir
+> işletim sisteminden Linux ikilisi için çapraz derleme (cross-compile)
+> yapmak istiyorsanız uygun bir cgo çapraz araç zinciri (toolchain)
+> kurmanız gerekir.
+
+## Kaynaktan derleme
+
+```bash
+git clone https://github.com/ontio/ontology.git
+cd ontology
+make ontology
+```
+
+Derleme bittiğinde dizinde `ontology` adlı bir ikili dosya oluşur. Sürümü
+kontrol edin:
+
+```bash
+./ontology --version
+```
+
+## Yerel test zinciri çalıştırma
+
+Ontology, tek düğümlü bir yerel zinciri `--testmode` ile başlatabilir. Bu
+mod SOLO konsensüsü kullanır ve birkaç saniyede bir blok üretir. `testmode`
+genesis'i tüm başlangıç arzını (ONT ve ONG) düğümün cüzdan hesabına verir,
+bu yüzden gas için ayrıca bir şey yapmanıza gerek kalmaz.
+
+Önce zincirin verilerini tutacağı ayrı bir dizin oluşturun (böylece kaynak
+ağacınız temiz kalır):
+
+```bash
+mkdir -p ~/ontology-testnet
+cd ~/ontology-testnet
+```
+
+Test zinciri bir cüzdan olmadan başlamaz. Bir sonraki adımda oluşturuyoruz.
+
+## Cüzdan ve hesap oluşturma
+
+```bash
+/path/to/ontology account add -d -w ./wallet.dat
+```
+
+- `-d` varsayılan ayarları kullanır (ECDSA, P-256, SHA256withECDSA).
+- `-w` cüzdan dosyasının yolunu belirtir.
+
+Komut sizden bir parola isteyecek. **Bu cüzdan yalnızca yerel test içindir;
+gerçek bir değer taşımaz.** Yine de parolasını gerçek bir yerde
+kullanmayın.
+
+Oluşan adres ve genel anahtar ekrana yazılır. Artık zinciri başlatabilirsiniz:
+
+```bash
+/path/to/ontology --testmode --rest --restport 20334 --rpcport 20336 \
+  --wallet ./wallet.dat --password <parola> --loglevel 1
+```
+
+Başka bir terminalde REST API'nin çalıştığını doğrulayın:
+
+```bash
+curl http://localhost:20334/api/v1/version
+```
+
+Hesabınızın bakiyesine bakın (adresi kendi adresinizle değiştirin):
+
+```bash
+curl http://localhost:20334/api/v1/balance/<adres>
+```
+
+`testmode` genesis'i sayesinde bakiye 1 milyar ONT ve büyük miktarda ONG
+gösterecektir.
+
+## İlk ONT ID
+
+ONT ID, `did:ont:` ön ekiyle başlayan bir tanımlayıcıdır ve zincir üzerinde
+kaydedilir. En hızlı yol CLI'dır:
+
+```bash
+/path/to/ontology account add --ontid -w ./wallet.dat
+```
+
+`--ontid` bayrağı normal bir hesap yerine bir ONT ID üretir. Üretilen kimlik
+henüz yereldedir; zincire kaydetmek için bir işlem gönderilir (SDK bölümüne
+bakın).
+
+Go SDK ile programatik olarak da yapılabilir:
+
+```go
+import (
+    sdk "github.com/ontio/ontology-go-sdk"
+)
+
+ontSdk := sdk.NewOntologySdk()
+ontSdk.NewRpcClient().SetAddress("http://localhost:20336")
+
+wallet, _ := ontSdk.OpenWallet("./wallet.dat")
+payer, _ := wallet.GetDefaultAccount([]byte("<parola>"))
+
+identity, _ := wallet.NewDefaultSettingIdentity([]byte("<parola>"))
+// identity.ID -> "did:ont:..."
+
+// ONT ID'yi zincire kaydet (gas, payer hesabından ödenir)
+txHash, _ := ontSdk.Native.OntId.RegIDWithPublicKey(
+    2500, 20000, payer, identity.ID, payer)
+ontSdk.WaitForGenerateBlock(30 * time.Second)
+```
+
+## İlk Verifiable Credential
+
+Verifiable Credential (VC), bir tarafın (issuer) başka bir taraf (holder)
+hakkında imzaladığı, doğrulanabilir bir iddia kümesidir. Ontology'nin Go
+SDK'sı bunu W3C VC modeline uygun şekilde üretir.
+
+Tipik akış:
+
+1. Issuer ve holder için birer ONT ID üretilir ve zincire kaydedilir.
+2. Holder, imzalanmak üzere bir talep (sign request) oluşturur; issuer bunu
+   doğrular.
+3. Issuer credential'ı oluşturur ve imzalar.
+4. Credential'ın durumu (geçerli/iptal) bir sözleşmeye commit edilir.
+5. Bağımsız bir doğrulayıcı; issuer'ın güvenilirliğini, tarihleri, imzayı ve
+   zincirdeki durumu ayrı ayrı kontrol eder.
+
+```go
+// credentialSubject: credential'ın taşıdığı iddialar.
+// ONEMLI: alanları alfabetik sırada tanımlayın. SDK, imzalanan mesaji
+// yeniden serilestirdiginde struct'i alfabetik siralanan bir map'e
+// donusturur; alan sirasi alfabetik degilse imza dogrulamasi basarisiz olur.
+type ResearcherSubject struct {
+    Field       string `json:"field"`
+    Id          string `json:"id"`
+    Institution string `json:"institution"`
+    Name        string `json:"name"`
+    Role        string `json:"role"`
+}
+
+subject := &ResearcherSubject{
+    Id:          holder.ID,
+    Name:        "Ada Lovelace",
+    Role:        "Medical Physicist",
+    Institution: "Demo University",
+    Field:       "Radiation Dosimetry",
+}
+
+req, _ := ontSdk.Credential.GenSignReq(subject, holder.ID, payer)
+_ = ontSdk.Credential.VerifySignReq(req)
+
+expiration := time.Now().UTC().AddDate(1, 0, 0).Unix()
+credential, _ := ontSdk.Credential.CreateCredential(
+    []string{"https://example.org/credentials/researcher/v1"},
+    []string{"ResearcherCredential"},
+    subject, issuer.ID, expiration, "", "", payer)
+
+// Zincire commit
+statusAddr, _ := common.AddressFromHexString(credential.CredentialStatus.Id)
+ontSdk.Credential.CommitCredential(
+    statusAddr, 2500, 20000, credential.Id,
+    issuer.ID, holder.ID, payer, payer)
+ontSdk.WaitForGenerateBlock(30 * time.Second)
+
+// Bağımsız doğrulama
+_ = ontSdk.Credential.VerifyCredibleOntId([]string{issuer.ID}, credential)
+_ = ontSdk.Credential.VerifyIssuanceDate(credential)
+_ = ontSdk.Credential.VerifyExpirationDate(credential)
+_ = ontSdk.Credential.VerifyIssuerSignature(credential)
+_ = ontSdk.Credential.VerifyStatus(credential)
+```
+
+Çalışan, uçtan uca bir örnek: <https://github.com/SafraNako/ont-researcher-credential>
+— issuer ve holder ONT ID üretimi, imza talebi, credential imzalama, zincire
+commit ve beş bağımsız doğrulamayı bir arada gösterir.
+
+## Sonraki adımlar
+
+- **SDK'lar**: Go, TypeScript, Java ve (eski) Python SDK'ları vardır. En
+  bakımlı olanlar Go ve TypeScript'tir.
+- **Sözleşme geliştirme**: EVM için Solidity + standart Ethereum araçları;
+  WASM için `ontology-wasm-cdt-rust`.
+- **Resmi dokümanlar**: <https://dev-docs.ont.io>
+- **Katkı**: Depolar <https://github.com/ontio> altında. Küçük ve net
+  başlayın — dokümantasyon, kırık bağlantı, eksik örnek, sonra gerçek hata
+  ve özellikler.